لە زۆر پرۆژەی زیرەکی دەستکرد لە پاتۆلۆجیا، شکست لە کاتی تاقیکردنەوەی مۆدێلدا ڕوونادات. دواتر دێت، کاتێک تیمەکە ئەنجامێکی قەناعەتپێکەر پیشان دەدات، بەڵام کەس نازانێت بڕیاری بەکارهێنانی لە کاری ڕۆژانەدا لە ئەستۆی کێیە. ئەمە ناوەڕۆکی وتارەکەی دکتۆر Luis Cano ـە لە Beyond the Slide بە ناونیشانی “The Problem Is Not the Model. It’s the Meeting After the Model.” ئەم خاڵە گرنگە چونکە دەست دەخاتە سەر کێشەیەک کە تاقیگەکان زیاتر لەوەی حەز بکەن دەیبینن.
مۆدێلەکە لەوانەیە پێشبینییەکی دروست بدات. وێنەی WSI ڕوونە. شیکردنەوەی هیستۆلۆجی یان مەکانی یەکگرتووە. بەڵام کۆبوونەوەکە بە داوای داتای زیاتر، تاقیکردنەوەیەکی تر، یان پیشاندانی تر بۆ لێژنەیەکی تر کۆتایی دێت. ئەمە هەمیشە لەبەر لاوازی بەڵگە نییە. هەندێک جار لەبەر ئەوەی بڕیاری داهاتوو بەرپرسیاریەتییەکی ڕوونی هەیە، و هیچ کەس یان دەستەیەکی بەڕێوەبردن ئامادە نییە ئەو بەرپرسیاریەتییە هەڵبگرێت.
پەسەندکردن لە بڕیارەوە دەست پێدەکات، نەک لە سێرڤەرەوە
گفتوگۆی زیرەکی دەستکرد لە پاتۆلۆجیا زۆرجار تیشک دەخاتە سەر کارایی: هەستیاری، تایبەتمەندی، AUC، هاوتایی خوێنەران، یان توانای مۆدێل بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ جیاوازی ڕەنگکردن و سکەنەرەکان. ئەم پێوانانە پێویستن، بەڵام بە تەنیا وەڵامی پرسیاری پەسەندکردن نادەنەوە. پاتۆلۆجست پێویستی بەوەیە بزانێت چی ڕوودەدات کاتێک سیستەمەکە ئەنجامەکەی لەناو ڕێڕەوی دەستنیشانکردندا دەردەکات.
ئایا ڕیزبەندی کەیسەکان دەگۆڕێت؟ ئایا IHC ـی زیاتر داوا دەکات؟ ئایا کەیسێک بۆ پێداچوونەوەی دووەم بەرز دەکاتەوە؟ ئایا دەچێتە ناو ڕاپۆرتی دەستنیشانکردنەوە؟ کێ دەیوەستێنێت ئەگەر هەڵەیەکی ڕوون هەبێت؟ کێ مافی پشتگوێخستنی ئەنجامەکەی هەیە؟ ئەگەر ئەم پرسیارانە بێ وەڵام بمێننەوە، پرۆژەکە دەمێنێتەوە وەک پیشاندانی باش لە کۆبوونەوە، نەک ئامرازێک کە لە پلاتفۆرمی کاردا بەکاربهێنرێت.
وتارەکە ئاماژە بە بۆشاییەکی ئاشنا دەکات: زۆر تاقیگە ئامێری WSI یان هەیە، بەڵام بەکارهێنانی ڕۆژانەی ڕوتینی زۆر کەمترە. ژمارەی ورد لە نێوان سیستەمی تەندروستی جیاواز دەبێت، بەڵام واتاکە ئاشنایە. کڕینی سکەنەر واتە ئەوە نییە تاقیگەکە دیجیتاڵ بووە. دامەزراندنی مۆدێلی AI واتە ئەوە نییە دەستنیشانکردن گۆڕاوە.
وەستان بەهۆی بەڵگەی بێکۆتایی
یەکێک لە شێوەکانی شکست کە وتارەکە باسیکردووە، داوای بەڵگەی نوێیە هەر جارێک تیمەکە نزیک دەبێتەوە لە بڕیار. لە سەرەتادا داواکە زانستی و دروستە: کۆمەڵەی پەسەندکردنی دەرەکی، بەراوردی سکەنەرەکان، یان شیکردنەوەی کارایی بەپێی جۆری نموونە. بەڵام دوای سنوورێک، داواکە دەبێتە دواخستنی ڕێکخراو.
لە پاتۆلۆجیا، ئەم شێوازە دەردەکەوێت کاتێک تیمێک مۆدێلێکی سەرکەوتوو بۆ ڕیزبەندی کەیسەکان، پێوانەکردنی بایۆمارکەر، یان دۆزینەوەی ناوچەی گومانلێکراو پێشکەش دەکات، پاشان دەچێتە بازنەی پرسیارەکان: ئەگەر ڕەنگی تری تیشک هەبێت چی؟ ئەگەر پرۆتۆکۆڵی جێگیرکردنی تر هەبێت چی؟ ئەگەر سکەنەری تر هەبێت چی؟ هەندێک لەم پرسیارانە گرنگن. بەڵام ئەگەر پێشوەختە سنوورێک نەبێت بڵێت کەی بەڵگەکە بەسە بۆ بڕیارێکی سنووردار و سەلامەت، پرۆژەکە ناگاتە کلینیک.
کێشەکە خۆشەویستی وردی نییە. وردی لە دەستنیشانکردندا پێویستە. کێشەکە ئەوەیە نەبوونی سنووری ڕوونی بڕیار وا دەکات تیمەکە پەسەندکردنی زانستی تێکەڵ بکات بە هەڵهاتن لە بەرپرسیاریەتی. هەر ئامرازێک پێویستی بە خاڵی وەستان هەیە: ئەگەر ئەم پێوانانەی جێبەجێ کرد، دەچێتە ئەم بەکارهێنانی دیاریکراوە، لە ژێر ئەم چاودێرییە، بە ئەم دەسەڵاتانە.
نیەت هەیە، بەڵام دەسەڵات نییە
شێوازی دووەم ناخۆشترە چونکە لە تیمە خۆشحاڵەکاندا ڕوودەدات. هەموو کەس ڕازییە کە ئامرازەکە بەسوودە. بەشی پاتۆلۆجیا دەیەوێت. زانیاری تەندروستی دژی نییە. بەڕێوەبەرایەتی بەهای دەبینێت. بەڵام پەسەندی کۆتایی ناگات. ناکۆکییەکی زانستی ڕاستەقینە نییە، بەڵام هیچ کەسێک دەسەڵاتی پێدراوی تەواوی نییە بۆ گرێدانی مۆدێلەکە بە بڕیارێکی دەستنیشانکردن یان کارگێڕی.
ئەمە بە هێواشی حەماسە دەکوژێت. ئەو تیمەی مۆدێلەکەی دروست کردووە بەردەوام نوێی دەکاتەوە و چاودێری دەکات بەبێ کاریگەرییەکی ڕوون لەسەر کار. پاتۆلۆجستەکان لە دانیشتنی سنوورداردا تاقی دەکەنەوە، پاشان دەگەڕێنەوە بۆ ڕێڕەوی کۆن. دوای چەند مانگ، پرۆژەکە دەبێتە بارێکی کارگێڕی لەبری ئامرازێک کە فشار یان جیاوازی کەم بکاتەوە.
لە تاقیگەیەکی قەرەباڵغدا، بەس نییە بڵێین سیستەمەکە بەسوودە. دەبێت خاوەنی بڕیار دیاری بکرێت: بەڕێوەبەری تاقیگە، سەرۆکی بەش، لێژنەی کوالیتی، بەرپرسی زانیاری، یان تیمێکی هاوبەش بە دەسەڵاتی نووسراو. بەبێ ئەمە، زیرەکی دەستکرد دەبێتە فایلێک کە هەمیشە کراوەیە و هەرگیز پەسەند ناکرێت.
وانەیەک لە ئاگادارکردنەوەکانی پشتگیری بڕیاری کلینیکی
وتارەکە نموونەی مۆدێلی Epic بۆ پێشبینیکردنی sepsis هێناوە، کە تێیدا ژمارەی ئاگادارکردنەوەکان لە کاتی شەپۆلی COVID-19 زیاد بوو، و لە کۆتاییدا وەستاندران چونکە تیمە کلینیکییەکان چوارچێوەیەکی ڕوونیان نەبوو بۆ گۆڕینی ئاگادارکردنەوەکە بۆ کردارێکی چارەسەری. نموونەکە لە دەرەوەی پاتۆلۆجیایە، بەڵام زۆر نزیکە لە ڕاستی ئێمە.
هەر سیستەمێک کە ئاماژەی نوێ زیاد دەکات بۆ ڕۆژی پاتۆلۆجست، دەبێت وەڵامی پرسیاری باری عەقڵی بداتەوە. ئەگەر مۆدێلەکە ئاگادارکردنەوە بەبێ پێشینە، یان ئەنجام بەبێ ڕێڕەو زیاد بکات، دەبێتە ژاوەژاو. ئەگەر هەر ئاگادارکردنەوەیەک گفتوگۆی نوێی بوێت، لە تاقیگەیەکدا کە ڕۆژانە سەدان سلاید کاردەکات نامێنێت.
ئامرازە باشەکان تەنیا ئەنجام بەرهەم ناهێنن. ئەنجامەکە دەخەنە خاڵێکی دیاریکراوی ڕێڕەوی کار. نموونە: ڕیزبەندی کەیسەکانی HER2 بۆ پێداچوونەوەی خێراتر، دیاریکردنی ناوچەکانی ROI پێش پێوانەکردن، یان پێشنیاری کەیسەکان بۆ خوێندنەوەی دووەم لە ژێر یاسای دیاریکراودا. بەکارهێنانی تەسک و ڕوون باشترە لە بەڵێنی گشتی کە کۆتاییان بە شاشەیەک دێت کە کەس ناکاتەوە.
ئەمە بۆ پاتۆلۆجست چی دەگەیەنێت؟
پاتۆلۆجست نابێت پرۆژەی زیرەکی دەستکرد تەنیا بۆ تیمی تەکنیکی بەجێبهێڵێت. مۆدێلەکە پەیوەندی بە بڕیاری دەستنیشانکردن، ڕیزبەندی پێشینە، بەڵگەنامەکردن، و بەرپرسیاریەتی پیشەییەوە هەیە. بۆیە پرسیاری یەکەم لە هەڵسەنگاندنی هەر ئامرازێک دەبێت ئەمە بێت: لە کوێی ڕێڕەودا دەچێتە ناوەوە؟ پرسیاری دووەم: کێ خاوەنی ئەو بڕیارەیە کە لێیەوە دێت؟
ئەگەر ئامرازەکە Ki-67 یان PD-L1 دەپێوێت، یان مێتاستازی گرێی لیمفاوی دەدۆزێتەوە، دەبێت بەکارهێنانی مەبەستدار پێش دەستپێکردن نووسراو بێت. ئایا ئامرازی یارمەتیدانی خوێندنەوەیە؟ ئایا پێوانەیەک دەدات کە دەچێتە ڕاپۆرتەوە؟ ئایا تەنیا بۆ ڕیزبەندی بەکاردێت؟ سنوورەکانی لە نموونەی لاواز یان سلایدی دارای artefacts چین؟ پلان چییە بۆ وەستاندنی کاتی ئەگەر کارایی دوای نوێکردنەوەی سکەنەر یان پرۆتۆکۆڵی ڕەنگکردن بگۆڕێت؟
ئەمە وردەکاریی کارگێڕی لاوەکی نییە. مەرجی سەلامەتین. هەروەها ئامرازەکە دەپارێزن لە مردنی هێواش دوای قۆناغی یەکەمی حەماسە.
تاقیکردنەوەیەکی کرداری پێش کڕین یان دروستکردنی هەر ئامرازێک
پێش پەسەندکردنی مۆدێلێکی نوێ لە تاقیگەی پاتۆلۆجیا، تیمەکە دەتوانێت پێنج پرسیاری کورت بکات. کێ ئەنجامەکە بەکاردەهێنێت؟ کام بڕیار دەگۆڕێت؟ کەمترین بەڵگەی پێویست پێش کارپێکردن چییە؟ کێ هەڵەکان و لادانی کارایی دەبینێتەوە؟ کەی بڕیار دەدەین ئامرازەکە شکستیهێناوە یان پێویستی بە ڕێکخستنەوە هەیە؟
ئەگەر تیمەکە نەتوانێت بە ڕستەی ڕوون وەڵام بداتەوە، پرۆژەکە ئامادە نییە، هەرچەندە کێڵگەکانی کارایی جوان بن. باشترە لە چوارچێوەیەکی تەسکتر بەکاربهێنرێت: یەک جۆری نموونە، یەک نیشانە، یان یەک هەنگاوی کاری. سەرکەوتنی سنوورداری پێوانەکراو بەسوودترە لە پرۆژەی گەورەیەک کە دەرگای چوونە ناو ڕوتینی نییە.
کورتەی پیشەیی
وتارەکە دەست دەخاتە سەر کەموکوڕییەکی باو لە پرۆژەکانی AI ـی پزیشکی: زۆر لەسەر ئەندازیاری مۆدێل کار دەکەین و ئەندازیاری بڕیار دوا دەخەین. لە پاتۆلۆجیا، ئەمە تێچووی زۆرە چونکە ئەنجامی دەستنیشانکردن لە بۆشاییدا ناژی. لە ناو ڕاپۆرتێک، کۆبوونەوەی تومۆر، تاقیکردنەوەی کلینیکی، یان بڕیاری چارەسەردا دەژی.
هەر پرۆژەیەکی زیرەکی دەستکرد پێویستی بە ڕێڕەوی بڕیاری نووسراو هەیە بە هەمان ڕوونی کە لە پرۆتۆکۆڵی ڕەنگکردن و کۆنترۆڵی کوالیتی داوای دەکەین. بەبێ ئەمە، مۆدێلەکە لە پێشکەشکردندا سەرکەوتوو دەبێت، بەڵام لە دەستنیشانکردندا نامێنێت.
سەرچاوە: Beyond the Slide