وێنەگرتنی مێشک بە CT پێشبینی نەخۆشییەکانی دڵ دەکات: توێژینەوەی Stanford لە JACC زانیاریی شاراوە لە ڕۆتینی فریاکەوتن ئاشکرا دەکات
توێژینەوەکە بە ژمارە
توێژینەوەیەکی نوێ لە Stanford، کە لە JACC بڵاوکراوەتەوە، نیشانی دا کە Head CT ـی ڕۆتینی لە بەشی فریاکەوتن زانیاریی پێشبینیکاری دەربارەی مەترسیی دڵ و خوێنبەرەکان (Cardiovascular Risk) لەخۆ دەگرێت، و ئەم زانیارییانە لە مۆدێلە کلینیکییە پەسەندکراوەکان باشتر کار دەکەن. توێژینەوەکە نزیکەی 28,000 نەخۆشی گرتووەتەوە.
ئەنجامە سەرەکییەکان
مۆدێلی AI، Head CTs ـی ڕۆتینی شیکردەوە و زانیاریی شاراوەی دڵ و خوێنبەرەکانی دەرهێنا. ئەنجامەکان:
بە جیاوازییەکی ڕوون لە نمرەی کلینیکی PREVENT ـی پەسەندکراوی AHA باشتر بوو: C-index 0.82 بەرامبەر 0.75. مۆدێلەکە نەخۆشانی تەمەن بچووکتری دەستنیشان کرد کە لە دەرەوەدا پڕۆفایلی مەترسییان پاک دیار بوو، بەڵام Silent Brain Infarcts و Intracranial Calcifications یان هەبوو، ئەوانەی کە فاکتەرە تەقلیدییەکانی مەترسی نایانگرن.
15.7% ـی نەخۆشان لە نێوان پۆلەکانی مەترسی دووبارە پۆلێن کرانەوە، و 74.5% ـی ئەم دووبارە پۆلێنکردنەوانە دروست بوو. مۆدێلەکە هەروەها Coronary Artery Calcium Scores ـی لە Head CTs هەژمار کرد، ئەمەش ناسینەوەی نەخۆشانی خاوەن CAC ـی سەرووی 100 باشتر کرد.
چوارچێوە: 22.5 ملیۆن پشکنین لە ساڵێکدا
22.5 ملیۆن Head CT هەموو ساڵێک تەنها لە ویلایەتە یەکگرتووەکان ئەنجام دەدرێت. زۆربەیان بۆ وەڵامدانی پرسیارێکی تاک دەخوێنرێنەوە: خوێنبەربوونی تیژ هەیە یان جەڵتەی مێشک؟ پاشان پاشەکەوت دەکرێن و دووبارە سەیریان ناکرێتەوە.
چی دەبوو ئەگەر هەر یەکێک لەم پشکنینانە بە شێوەیەکی خۆکار هەڵسەنگاندنی مەترسیی دڵ و خوێنبەرەکانیشی بەرهەم بهێنایە؟ هیچ پشکنینێکی زیادە. هیچ تێچوویەکی زیادە. هیچ تیشکدانێکی زیادە.
بۆچی بۆ پزیشکی نەخۆشییەکان گرنگە؟
ئەم میتۆدی Opportunistic Screening ـە ڕاستەوخۆ دەتوانرێت لە پاتۆلۆژیای دیجیتاڵدا بەکاربهێنرێت. هەمان بنەما: دەرهێنانی زانیاریی زیادە لە پشکنینێک کە هەر لە بنەڕەتدا ئەنجام دەدرێت.
لە پاتۆلۆژیدا، تۆ سلایدەکان بۆ مەبەستێکی دیاریکراوی دەستنیشانکردن دەخوێنیتەوە. AI دەتوانێت لە هەمان سلاید زانیاریی پێشبینیکاریی زیادە دەربهێنێت: بایۆمارکەرە مۆلیکولییەکان، ئەگەری گەڕانەوەی نەخۆشی، و وەڵامی چاوەڕوانکراو بۆ چارەسەر.
توێژینەوەکە نیشان دەدات کە Imaging Biomarkers ـە هەبووەکان لە پشکنینە ڕۆتینییەکاندا، بەڵام بەکارنەهێنراوەکان، بایەخی کلینیکیی ڕاستەقینە و پێوانەکراویان هەیە. ئەمە هەمان شتە کە کۆمپانیاکانی وەک Imagene AI و Paige و هەندێکی تر هەوڵ دەدەن لەسەر WSI جێبەجێی بکەن.
میتۆدی تەکنیکی
مۆدێلەکە نزیکەی 28,000 نەخۆشی Stanford ـی خوێندەوە. تایبەتمەندییەکانی (Features) لە Head CTs دەرهێنا، لەوانە: Silent Brain Infarcts، Intracranial Calcifications، گۆڕانکارییەکانی خوێنبەرەکان، و هەندێکی تر. ئەم تایبەتمەندییانە زۆرجار لە ڕاپۆرتی کلینیکیدا پشتگوێ دەخرێن، چونکە هۆکاری سەرەکیی پشکنینەکە نین.
C-index ـی 0.82 واتە مۆدێلەکە توانایەکی جیاکەرەوەی بەرزی هەیە بۆ پێشبینیکردنی ڕووداوەکانی دڵ و خوێنبەرەکان لە داهاتوودا: MI، جەڵتەی مێشک، و ناتوانیی دڵ.
کاریگەری لەسەر کرداری بەشی فریاکەوتن
زۆرێک لە نەخۆشانی فریاکەوتن پزیشکی خێزان یان چاودێریی ڕێکوپێکی دڵیان نییە. Head CT بە هەر شێوەیەک بۆیان ئەنجام دەدرێت. زیادکردنی هەڵسەنگاندنی مەترسیی دڵ وەک بەرهەمێکی لاوەکیی خۆکار، دەرفەتێکە بۆ دەستێوەردانی پێشوەخت لە گرووپێکی گەورەی نەخۆشاندا کە پێشتر لە دۆزینەوە دەردەچوون.
سنووردارییەکان
توێژینەوەکە لە یەک ناوەندەوەیە (Stanford). پێویستی بە پشتڕاستکردنەوەی دەرەکیی چەند ناوەندی هەیە. هەروەها تا ئێستا شیکردنەوەی تێچوو و سوود بڵاونەکراوەتەوە کە پەیوەستە بە زیادکردنی ئەم Screening ـە بۆ ڕەوتی کاری بەشەکانی فریاکەوتن.
کورتە
ئەم توێژینەوەیە بەڵگەیەکی بەهێز زیاد دەکات کە Opportunistic AI Screening تەنها چەمکێکی تیۆری نییە، بەڵکو کردەیەکی کلینیکییە کە بە ژمارە پێوانە دەکرێت. بۆ پاتۆلۆژیای دیجیتاڵ، هەمان لۆژیک دەتوانرێت لەسەر WSI و پشکنینە ڕۆتینییەکانی تری شانە جێبەجێ بکرێت. زانیارییەکە لە وێنەکەدا هەیە. پرسیارەکە ئەوەیە: دەری دەهێنین یان پشتگوێی دەخەین؟