ئەم بابەتە پێشتر لە سووڕی هەواڵەکاندا دەرکەوتبوو، بەڵام بە قەبارەیەک باس دەکرێت کە شایەنی گەڕانەوەیە بۆی لە گۆشەیەکی پیشەیی جیاوازەوە. هەواڵەکە دەربارەی سیستەمی PRET ـە کە تیمێک بە سەرکردایەتی زانکۆی زانست و تەکنەلۆژی هۆنگ کۆنگ HKUST پەرەی پێداوە، بە هاوکاری Guangdong Provincial People’s Hospital و Harvard Medical School. بیرۆکەی سەرەکی ڕوونە: مۆدێلێک بۆ شیکردنەوەی سلایدە دیجیتاڵەکان کە دەتوانێت مامەڵە لەگەڵ زیاتر لە جۆرێکی شێرپەنجە و ئەرکێکی دەستنیشانکردندا بکات، دوای گەڕانەوە بۆ ژمارەیەکی زۆر کەم لە سلایدی نیشانکراو، لە یەک سلایدەوە تا هەشت سلاید، بێ ئەوەی ڕاهێنانی زیادەی تایبەت بە هەر ئەرکێک پێویست بێت.
بۆ پزیشکی پاتۆلۆژی، بایەخی هەواڵەکە لە دەستەواژەی بازاڕییەکەدا نییە کە مۆدێلێکی ئامادە بۆ پێوەکردن و بەکارهێنانە. بایەخی ڕاستەقینە لەو پرسیارەدایە کە PRET دەیخاتەڕوو: ئایا زیرەکی دەستکرد لە پاتۆلۆژیدا نزیک دەبێتەوە لە شێوازی کارێک کە زیاتر لە ڕاوێژی پسپۆڕانە دەچێت، واتە چەند نموونەیەکی کەم بەس بێت بۆ ئاراستەکردنی خوێندنەوە، یان ئەم ئەنجامانە هێشتا بە کۆمەڵە تاقیکردنەوەی کۆنترۆڵکراوەوە گرێدراو دەمێنن کە وەک فشاری کاری ڕۆژانە نین؟
مۆدێلی PRET چی کرد؟
PRET پشت بە بیرۆکەی فێربوون لە چوارچێوە دەبەستێت، بیرۆکەیەک کە لە مۆدێلەکانی زماندا ناسراوە، و توێژەران گواستیانەوە بۆ وێنەکانی پاتۆلۆژی. لەبری ڕاهێنانی مۆدێلێکی نوێ یان ڕێکخستنی مۆدێلێکی هەبوو بۆ هەر شێرپەنجە یان ئەرکێک، سیستمەکە لە قۆناغی دەرئەنجامدا چەند نموونەیەکی نیشانکراو وەردەگرێت، پاشان وەک سەرچاوەیەکی دەستبەجێ بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ حاڵەتە داواکراوەکە بەکاریان دەهێنێت.
ئەرکە باسکراوەکان لە ڕاپۆرتەکەدا بریتین لە دۆزینەوەی شێرپەنجە، پۆلێنکردنی ژێرجۆرەکانی تومۆر، و پارچەکردنی ناوچەی تومۆر لەسەر سلایدەکان. ئەم جۆراوجۆرییە گرنگە، چونکە زۆرێک لە ئامرازەکانی زیرەکی دەستکرد لە پاتۆلۆژیدا لە ئەرکێکی تەسکدا ئەدایەکی باش پیشان دەدەن، پاشان کاتێک دەگوازرێنەوە بۆ جۆرێکی تری تومۆر، پرۆتۆکۆڵێکی جیاوازی ئامادەکردن، یان نموونەیەک لە ناوەندێکی تر، بەشێکی زۆر لە بایەخیان لەدەست دەدەن.
تیمەکە سیستمەکەی لەسەر 23 کۆمەڵەی پێوانەیی نێودەوڵەتی لە چین، ویلایەتە یەکگرتووەکان و هۆڵەندا تاقی کردەوە، و ئەم تاقیکردنەوانە 18 جۆری شێرپەنجەیان گرتەوە. بەپێی ڕاپۆرتەکە، PRET لە 20 ئەرکدا لە ڕێگە بەراوردکراوەکان باشتر بوو، و نرخی AUC لە 15 ئەرکدا سنووری 97% ـی تێپەڕاند. ئەمانە ژمارەی بەهێزن، بەڵام پێویستیان بە خوێندنەوەیەکی وریایانە هەیە. AUC ـی بەرز بە تەنیا پێمان ناڵێت هەڵە لە کوێدایە، کاریگەری ئاستی بڕیاردان لەسەر هەستیاری و تایبەتمەندی ڕوون ناکاتەوە، و ناچار نییە ئەدای مۆدێلەکە لە سلایدی خراپ، نموونەی کەم-پارچە، یان حاڵەتی تێکەڵدا ئاشکرا بکات.
مەتەستازی گرێی لیمفاوی: ئەو ژمارەیەی پڕاکتیزکاران پێی گرنگ دەدەن
دیارترین ئەنجام لە هەواڵەکەدا پەیوەندی بە دۆزینەوەی مەتەستاز لە گرێ لیمفاویەکانەوە هەیە. ڕاپۆرتەکە باس دەکات کە PRET بە بەکارهێنانی تەنها هەشت سلاید AUC ـێکی نزیکەی 98.71% بەدەست هێنا، لەکاتێکدا تێکڕای ئەدای 11 پزیشکی پاتۆلۆژی لە بەراوردەکەدا نزیکەی 81% بوو. ئەم جیاوازییە سەرنجڕاکێشە، بەڵام نابێت لە دەرەوەی دیزاینی توێژینەوەکە بخوێندرێتەوە.
دۆزینەوەی مەتەستازی گرێی لیمفاوی ئەرکێکی گونجاوە بۆ تاقیکردنەوەی سیستمەکانی یارمەتی دیجیتاڵ، چونکە بارێکی بەرزی پشکنینی سلاید لەگەڵ مەترسییەکی کلینیکی ڕوون کۆدەکاتەوە کاتێک چەقە بچووکەکان لەدەست دەچن. لەگەڵ ئەوەشدا، پڕاکتیزکار دەزانێت قورساییەکە بە یەکسانی دابەش نابێت. سلاید هەیە بە خێرایی بڕیاری لەسەر دەدرێت، و چەقی بچووک، ناوچەی هەوکردن، یان پیسییە تەکنیکییەکانیش هەن کە ئەگەری تێکەڵبوون زیاد دەکەن. بۆیە پرسیاری کرداری دەبێت لە بەراوردی تێکڕاکانەوە بگوازرێتەوە بۆ وردەکاری هەڵەکان: مۆدێلەکە لە کوێ هەڵەی کرد، قەبارەی هەڵەکان چەند بوو، و ئایا هەڵەکانی لەو جۆرە بوون کە پزیشکی پاتۆلۆژی بتوانێت بە ئاسانی لە نێو ڕەوتی کاردا بیانبینێت؟
ئەگەر سیستمەکە وەک فلتەری سەرەتایی یان وەک چینێکی ئاگادارکردنەوە لە نێو بینەری سلایددا کار بکات، سوودی لە بەکارهێنانی وەک خوێنەرێکی سەربەخۆ تەواو جیاواز دەبێت. لە حاڵەتی یەکەمدا، دەتوانێت کاتی گەڕان لە سلایدە گەورەکان کەم بکاتەوە و سەرنج بخاتە سەر ناوچەی دیاریکراو. لە حاڵەتی دووەمدا، پێداویستییەکانی دڵنیابوونەوە، حوکمرانی و ڕوونکردنەوەی بڕیار بەرزتر دەبن.
مۆدێلە کەم-نموونەکان لەوانەیە حسابی وەرگرتن بگۆڕن
یەکێک لە هۆکارەکانی خاوچوونی هێنانی زیرەکی دەستکرد بۆ تاقیگەکان تێچووی داتایە. کۆکردنەوەی دەیان هەزار وێنە، نیشانکردنیان، پێداچوونەوەیان، پاشان دووبارە ڕاهێنانی مۆدێل بۆ هەر ئەرکێک، ڕێگەیەکی درێژ و گرانە. ئەمە بۆ هەموو تاقیگەیەک، هەموو سیستەمێکی تەندروستی، یان هەموو شێرپەنجەیەکی دەگمەن گونجاو نییە.
بۆیە بیرۆکەی پشتبەستن بە چەند نموونەیەکی کەم دڵڕاکێش دەردەکەوێت. تاقیگەیەک کە ژمارەیەکی سنووردار لە حاڵەتی پشتڕاستکراوی هەیە، لەوانەیە بتوانێت ئامرازێک بە خێراتر تاقی بکاتەوە. ناوەندێک لە ناوچەیەکی کەم-سەرچاوەدا لەوانەیە پێویستی بە بنیاتنانی کۆمەڵەیەکی گەورە نەبێت پێش ئەوەی هەڵسەنگاندنی سوودی مۆدێلەکە دەست پێ بکات. بەڵام دڵڕاکێشی لێرەدا بەس نییە. هەمان نموونە کەمەکان دەبێت نوێنەر بن. سلایدێکی خراپ هەڵبژێردراو دەتوانێت سیستمەکە بەرەو ئاراستەیەکی هەڵە ببات، و هەشت سلاید لەوانەیە جۆراوجۆری ئامادەکردن، نمونەی هیستۆلۆژی، و جیاوازی نێوان سکەنەرەکان نەگرێتەوە.
ئەمە بەرپرسیاریەتییەکی نوێ دەخاتە سەر پزیشکی پاتۆلۆژی. ڕۆڵی لە فشاردانی دوگمەی دەستپێکردن تێدەپەڕێت بۆ هەڵبژاردنی نموونە سەرچاوەکان، پێناسەکردنی حاڵەتە قبوڵکراوەکان، و دیاریکردنی سنووری بەکارهێنانی مۆدێلەکە. ئەو ئامرازەی لە چەند نموونەیەکی کەمەوە فێر دەبێت، کوالێتی ئەو نموونانە دەکات بە بەشێک لە کوالێتی بڕیاری کۆتایی.
پێش هەر بەکارهێنانێکی کلینیکی چی دەبێت داوا بکرێت؟
پێش بیرکردنەوە لە پەسەندکردنی مۆدێلێکی وەک PRET، پێموایە تاقیکردنەوەی ناوخۆیی ناتوانرێت کورت بکرێتەوە. هەر تاقیگەیەک دەبێت بزانێت سیستمەکە لەسەر سلایدەکانی خۆی چۆن کار دەکات، نە تەنها لەسەر کۆمەڵەیەکی پێوانەیی. جیاوازی لە فیکسەیشن، بڕین، ڕەنگکردن، سکەنکردن، و پەستاندنی وێنە دەتوانێت هەڵسوکەوتی مۆدێلەکە بە پلەیەک بگۆڕێت کە کاریگەری لەسەر متمانە هەبێت.
خاڵی دووەم شیکردنەوەی هەڵەکانە. تێکڕاکان بەس نین. پێویستمان بە نموونەی ئەو حاڵەتانە هەیە کە سیستمەکە تێیاندا شکستی هێنا، قەبارەی ئەو چەقانەی لەدەستی دا، و جۆرەکانی شانە یان پیسییەکان کە ئەنجامی ئەرێنی هەڵەیان زیاد کرد. بێ ئەمە، ژمارە گشتییەکە بۆ پیشاندانی زانستی باش دەمێنێتەوە، بەڵام بۆ گۆڕینی ڕەوتی کار بەس نییە.
خاڵی سێیەم شوێنی ئامرازەکەیە لە ناو تاقیگەدا. ئەگەر بۆ فلتەرکردنی سلایدەکان بەکاربهێنرێت، دەبێت کاریگەرییەکەی لەسەر کاتی خوێندنەوە، ژمارەی ناوچەکانی پێداچوونەوەی پزیشک، و ڕێژەی ئەو حاڵەتانەی پێویستیان بە گەڕانەوەی زیادە هەیە بپێورێت. ئەگەر بۆ پێشنیارکردنی ژێرپۆلێنکردن یان پارچەکردنی تومۆر بەکاربهێنرێت، دەبێت بە پێوەرە ڕوونەکانەوە بۆ پێداچوونەوەی مرۆیی و تۆمارکردن لە نێو ڕاپۆرتدا ببەسترێتەوە.
خوێندنەوەیەکی هاوسەنگ بۆ هەواڵەکە
PRET ئاراستەیەکی گرنگ لە پاتۆلۆژیی دیجیتاڵدا نیشان دەدات: مۆدێلەکان کەمتر پشت بە ڕاهێنانی درێژ بۆ هەر ئەرکێک دەبەستن، و زیاتر دەتوانن سوود لە چەند نموونەیەکی سەرچاوەیی وەربگرن. ئەمە تایبەتاً دەتوانێت بۆ ئەو ئەرکانە گونجاو بێت کە زۆر دووبارە دەبنەوە و کات دەخۆن، وەک پشکنینی گرێ لیمفاویەکان، یان بۆ ئەو ئەرکانەی کۆکردنەوەی داتای زۆر تێیاندا قورسە.
بەڵام هێزی ڕاگەیەندراو لە توێژینەوەکەدا پرسیارە ڕۆژانەکان لا نابەرێت. ئایا مۆدێلەکە ئەدای خۆی لەگەڵ سلایدی تاقیگە بچووکەکاندا دەپارێزێت؟ ئایا جۆری سکەنەر کاریگەری لەسەری هەیە؟ ئایا دەتوانێت مامەڵە لەگەڵ ڕەنگکردنی ناتەواو بکات؟ ئایا نەخشەیەکی تێگەیشتوو بۆ بڕیار دەداتە پزیشک، یان تەنها ئەنجامێکی ژمارەیی پیشان دەدات؟ ئەم پرسیارانە بایەخی سیستمەکە لە تاقیگەدا دیاری دەکەن، نە تەنها سەردێڕەکە.
کورتەی پیشەیی سادەیە: PRET ناچارمان دەکات ئاستی ئەو پرسیارانە بەرز بکەین کە ئاراستەی ئامرازەکانی زیرەکی دەستکردیان دەکەین، لەگەڵ ئەوەی پزیشکی پاتۆلۆژی لە ناوەندی بڕیاردا بمێنێتەوە. ژمارە بڵاوکراوەکان بەهێزن، و بابەتی مەتەستازی گرێی لیمفاوی شایەنی بەدواداچوونە، بەڵام ڕێگای بەکارهێنانی کلینیکی بە تێپەڕبوون لە دڵنیابوونەوەی ناوخۆیی توند، شیکردنەوەی ڕوونی هەڵەکان، و پێناسەیەکی ڕوون بۆ ڕۆڵی پزیشک لە هەر هەنگاوێکدا دەچێت.
سەرچاوە: Pathology News