پێداچوونەوەیەکی نوێ کە لە Journal of Pathology Informatics بڵاوکراوەتەوە پرسیارێک دەخاتەڕوو کە زۆرێک لە پسپۆڕانی پاتۆلۆژی لە دەرەوەی ناوەندە دەوڵەمەندەکان دەیناسن: چۆن دەکرێت پاتۆلۆژیی دیجیتاڵ بخرێتە ناو سیستەمێکی تەندروستیی گەورە، بە سەرچاوەی نایەکسان و کاری ڕۆژانەی قورس، بەبێ ئەوەی پڕۆژەکە ببێتە نمایشێکی تەکنیکیی گران؟
ئەو پێداچوونەوەیەی Pathology News بە ناونیشانی Accelerating the implementation of digital pathology in India پێشکەشی کردووە، لەلایەن نووسەرانی دامەزراوە هندی و سنگاپوورییەکانەوە نووسراوە، لەوانە Tata Memorial Centre، Rajiv Gandhi Cancer Institute and Research Center، Manipal Hospitals، Metropolis Healthcare، HCG Cancer Hospital، Roche Diagnostics India و Roche Diagnostics Asia Pacific. ئەم پاشبنەمایە گرنگە، چونکە گفتوگۆکە نە تەنها لە کارگەی ئامێرەوە دێت و نە لە تاقیگەیەکی ئەکادیمیی جیاکراوە، بەڵکوو لە چەند خاڵی پەیوەندیی ناو خزمەتگوزاریی دەستنیشانکردنەوە دێت.
بۆچی ئەزموونی هندستان بۆ پسپۆڕی پاتۆلۆژی گرنگە؟
هندستان دۆخێکی دوور لە ناوچەکانی تر نییە. قەبارەی دانیشتوان، نایەکسانیی دابەشبوونی پسپۆڕان، جیاوازیی کوالێتیی ژێرخان لە نێوان شارەکان و ناوچە دوورەکان، و گوشاری کاتی تەواوکردنی ڕاپۆرت، هەموویان بابەتی ئاشنان لە زۆرێک لە تاقیگە عەرەبی، ئاسیایی و ئەفریقییەکان. بۆیە ئەزموونی هندستان وەک ئاوێنەیەکی کردەیی دەردەکەوێت: ئەگەر نموونەکە لەوێ بە مەرجی ڕێکخراو سەرکەوتوو بێت، وانەکانی دەتوانرێت بگوازرێنەوە بۆ ژینگەکانی تر کە هەمان گرفتەکان هەیانە.
پێداچوونەوەکە جەخت دەکات کە پاتۆلۆژیی دیجیتاڵ بەهایەک زیاد دەکات لە ڕێگەی WSI، دەستنیشانکردنی دوورەوە، و پشتگیریی شیکاریی خوارزمی. ئەمە لیستی ئاوات نییە. بەهاکە دەست پێدەکات کاتێک سکانکردن دەبێتە بەشێک لە ڕێڕەوی نموونە، لە وەرگرتن و بڕین و ڕەنگدانەوە تا پێداچوونەوە و ڕاپۆرت و گفتوگۆی حاڵەت لە MDT. ئەگەر سلایدی دیجیتاڵ وەک فایلێکی جیا لە LIS و IMS بمێنێتەوە، کارەکە زیاد دەبێت نەک کەم.
ئەو بەکارهێنانانەی نزیکترن لە جێبەجێکردن
پێداچوونەوەکە چەند بەکارهێنانێک دەژمێرێت: دەستنیشانکردنی سەرەتایی، بۆچوونی دووەم، تێلیپاتۆلۆژی، فێرکاری، frozen section، یارمەتیی خوارزمی، بەڕێوەبردنی داتا و کۆنترۆڵی کوالێتی. بۆ تاقیگەی کردەیی، نابێت وەک پاکەتێکی یەکجارە مامەڵەیان لەگەڵدا بکرێت. دەستپێکردنی ژیرانە زۆرجار لە بۆچوونی دووەم و حاڵەتە ڕاوێژکارییەکانەوە دەبێت، چونکە سوودی کلینیکی ڕوونە و مەترسیی کارپێکردن کەمترە لەوەی هەموو دەستنیشانکردنی سەرەتایی بە یەک جار بگۆڕدرێت.
بۆچوونی دووەمی دیجیتاڵ گواستنەوەی سلایدی شووشەیی کەم دەکاتەوە و کاتی چاوەڕوانیی ناوەندە دوورەکان کورت دەکاتەوە. هەروەها ڕێگە دەدات ڕێڕەوی حاڵەت باشتر تۆمار بکرێت، بە تایبەتی کاتێک چەند پسپۆڕییەک وەک شێرپەنجەی مەمک، کۆئەندامی هەرس و شانەکانی لیمفاوی تێکەڵ دەبن. بەڵام ئەمە پێویستی بە ڕێککەوتنی پێشوەختە هەیە لەسەر کوالێتیی سکان، جۆری فایلەکان، مۆڵەتی دەستگەیشتن، و شێوازی داخڵکردنی بۆچوونی کۆتایی لە سیستەمی فەرمیی تاقیگە.
لە frozen section، بابەتەکە هەستیارترە. کات تەنگە، کوالێتیی بڕین هەندێک جار نموونەیی نییە، و هەر وەستانێکی تۆڕ یەکسەر لە ژووری نەشتەرگەریدا دەردەکەوێت. بۆیە ئەم بەکارهێنانە وەک دەستپێک بۆ تاقیگەیەک گونجاو نییە کە هێشتا جێگیریی سکانەر، شاشە، پەیوەندی و ڕێڕەوی ڕاگەیاندنی نەئەزمووە. دەکرێت بە پلەپلە لە سیناریۆی هەڵبژێردراودا تاقی بکرێتەوە، لەگەڵ ڕێڕەوێکی یەدەگی ڕوون بۆ گەڕانەوە بۆ سلایدی شووشەیی.
ئاستەنگی ڕاستەقینە پێش سکانەر دەست پێدەکات
پێداچوونەوەکە ئاستەنگی ئاشنا دەژمێرێت: ژێرخان، تەکنەلۆژیای زانیاری، تێچوو، ئاسایشی داتا، کەمی هۆشیاری، و ترسی هەندێک کارمەند لە کاریگەریی زیرەکیی دەستکرد لەسەر کار. بەڵام خوێندنەوەی ئەم ئاستەنگانە وەک لیستی کڕینی ناتەواو هەڵەیە. زۆرێک لە کێشەکانی پاتۆلۆژیی دیجیتاڵ پێش گەیشتنی سکانەر دەردەکەون: ئەستووریی بڕین، چەماوەکان، پەڵەی هەوای ژێر cover slip، نایەکسانیی ڕەنگدانەوە، دواکەوتنی بارکۆد، و ناهاوئاهەنگیی داتای نموونە.
سلایدی دیجیتاڵ لاوازیی ئامادەکردن ناشارێتەوە. هەندێک جار بە توندییەکی زیاتر دەریدەخات. کاتێک تیمەکە وێنەی تەواو لەسەر شاشەیەکی گەورە دەبینێت، کێشەکانی پێش شیکاری دەبنە شتێک کە دەتوانرێت بپێورێت و پێداچوونەوەی بۆ بکرێت. ئەمە لایەنێکی بەسوودە، بەڵام پێویستی بە کولتووری تاقیگەیی هەیە کە تێبینییەکان وەک تۆمەت مامەڵە ناکات، بەڵکوو وەک دەروازەیەک بۆ باشترکردنی کاری ڕۆژانە دەیانبینێت.
تێچوو پێویستی بە شیکارییەکی وردتر هەیە لە نرخی سکانەر بە تەنها. هەڵگرتن، پاشەکەوت، تۆڕەکان، شاشەکان، چاکسازی، ڕاهێنان، و بەستنەوەی LIS و IMS هەن. لە بەرامبەردا، دەکرێت پارە لە گواستنەوەی سلاید، کاتی ڕاوێژ، بەڕێوەبردنی ئەرشیف و ئاسانکردنی کۆبوونەوە کلینیکییەکاندا بپارێزرێت. بڕیاری باش لەسەر نموونەیەکی داراییی ناوخۆیی بنیات دەنرێت، نە لەسەر پێشکەشکردنێکی بازاڕگەریی گشتی.
ئاسایشی داتا وردەکارییەکی کارگێڕی نییە
پێداچوونەوەکە بانگەواز بۆ ئاسایشی بەهێزی داتا و دروستکردنی کۆمەڵەداتای کوالێتی بەرز دەکات. لە کرداردا، ئەمە مانای ئەوەیە کە تاقیگە پێویستە زوو دیاری بکات کێ خاوەنی وێنەکەیە، لە کوێ هەڵدەگیرێت، کێ دەتوانێت دەستی پێبگات، چۆن چوونەژوورەوەکان تۆمار دەکرێن، و ماوەی هێشتنەوەی چەندە. وێنەکانی WSI وێنەی فێرکاریی کاتی نین. بەشێکن لە تۆماری پزیشکی، و بە دەستنیشانکردن و چارەسەر و بەدواداچوونەوە پەیوەستن.
کاتێک زیرەکیی دەستکرد دەخرێتە ناو کارەکە، بابەتی داتا هەستیارتر دەبێت. خوارزمییەک کە لەسەر نموونەی سنووردار یان نەنوێنەر ڕاهێنراوە، لە وتارێکی توێژینەوەدا لەوانەیە باش کار بکات، پاشان کاتێک ڕەنگدانەوە، شێوازی ئامادەکردن یان دابەشبوونی دانیشتوان دەگۆڕێت، ئەدای دابەزێت. هندستان، بە قەبارە و هەمەجۆرییەکەی، بیرخستنەوەیەکی گرنگە کە ئەدای ناوخۆیی دەبێت لە ناوخۆدا بپێورێت. پشتبەستن بە ژمارەی بڵاوکراوە لە ژینگەیەکی تر بەس نییە.
ڕۆڵی پسپۆڕی پاتۆلۆژی
ترس لە لابردنی کار لە زۆرێک لە گفتوگۆکانی دیجیتاڵکردندا دەردەکەوێت. وەڵامی کردەیی لەوەوە دەست پێدەکات کە ڕۆڵی پزیشک لە ناو پڕۆژەکەدا پێناسە بکرێت. پسپۆڕی پاتۆلۆژی دەبێت بەشدار بێت لە هەڵبژاردنی حاڵەتەکانی دەستپێک، پێوەری وەرگرتن، پرۆتۆکۆڵەکانی پشتڕاستکردنەوە، شێوازی پیشاندانی سلایدەکان، و پێوەرەکانی ڕاپۆرتی کۆتایی. ئەگەر بڕیارەکە تەنها بۆ بەشی کڕین یان تەکنەلۆژیای زانیاری بهێڵدرێتەوە، سیستەمێک بەرهەم دەهێنرێت کە لە دەرەوە جوانە و لە کاتی بەکارهێناندا ماندووکەرە.
ڕاهێنان واتە دانیشتنێکی ناساندنی سکانەر نییە. تیمەکە پێویستی بە ڕاهێنان هەیە لەسەر خوێندنەوەی دیجیتاڵ، سنوورەکانی گەورەکردنەوە، مامەڵەکردن لەگەڵ ناوچەکانی دەرەوەی فۆکەس، بەراوردکردنی H&E لەگەڵ IHC کاتێک پێویستە، تۆمارکردنی وێنەگرتنەکان، و ڕاگەیاندنی کێشەکانی وێنە. تەکنیشنەکانیش پێویستیان بە ڕاهێنانی پەیوەست بە کوالێتیی ئامادەکردن هەیە، چونکە سەرکەوتنی سکان لەسەر microtome دەست پێدەکات، نە لە دەرگای ژووری سێرڤەر.
تاقیگەکانمان چی دەتوانن فێر بن؟
باشترین وانەی ئەم پێداچوونەوەیە ئەوەیە کە جێبەجێکردن دەبێت بە قۆناغ بێت. یەک ڕێڕەو تاقی بکەرەوە، کاتی تەواوکردن بپێوە، کوالێتیی وێنە چاودێری بکە، تێچووی هەڵگرتن هەژمار بکە، و لە پزیشکان بپرسە ئایا خێرایی بڕیاری کلینیکی بەڕاستی گۆڕاوە یان نا. پاشان دەکرێت بۆ خزمەتگوزارییەکانی تر فراوان بکرێت. دەستپێکردنی گەورە لەوانەیە وێنەیەکی دامەزراوەیی باش بدات، بەڵام ئەگەری بەرگری زیاد دەکات ئەگەر تیمەکە هەست بکات سیستەمەکە کرتە و داواکاریی پشتگیریی زیاتر زیاد کردووە لەوەی بەها زیاد بکات.
پێداچوونەوەکە هەروەها پێشنیاری هاوکاری دەکات لە نێوان پسپۆڕانی پاتۆلۆژی، دابینکەرانی چاودێری، داڕێژەرانی سیاسەت و پەرەپێدەرانی تەکنیک. لە ڕاستیدا، ئەم هاوکارییە دەبێت ببێتە بەڵگەنامەی کار: پرۆتۆکۆڵی پشتڕاستکردنەوە، سیاسەتی دەستگەیشتن، پلانی وەستان کاتێک سیستەم تێکدەچێت، پێوەرەکانی کوالێتی، و خشتەی پێداچوونەوەی ئەدا. بەبێ ئەم وردەکارییانە، دیجیتاڵکردن وەک ناونیشانێکی فراوان لەسەر پرۆسەیەکی ناجێگیر دەمێنێتەوە.
بەهای کۆتایی پاتۆلۆژیی دیجیتاڵ لە هندستان، و لە هەر سیستەمێکی هاوشێوەدا، تەنها بە ژمارەی سلایدە سکانکراوەکان ناپێورێت. بە توانای تاقیگە بۆ پێشکەشکردنی بۆچوونی وردتر، هاوبەشکردنی خێراتر، ئەرشیفێکی گەڕانپێکراو، و داتایەک کە دواتر بۆ هەڵسەنگاندنی ئامرازەکانی زیرەکیی دەستکرد بەکاربهێنرێت دەپێورێت. ڕێگاکە لە پرسیارێکی سادەوە دەست پێدەکات: کام بەشی کاری ڕۆژانەمان باشتر دەبێت ئەگەر دیجیتاڵ بکرێت؟ کاتێک وەڵامەکە دیاریکراوە، بەرگری لە وەبەرهێنان ئاسانتر و سوودی بۆ نەخۆش زیاتر دەبێت.
سەرچاوە: Pathology News