لە ساڵانی دواییدا، ڕوون بووەتەوە کە زیرەکیی دەستکرد (AI) چیتر تەنها بیرۆکەیەکی داهاتوو نییە لە پزیشکیدا. ئەمڕۆ، بە کردەوە شێوازی پاتۆلۆژی گۆڕیوە، لە دەستنیشانکردنی شێرپەنجەوە تا باشترکردنی ڕەوتی کار لە تاقیگەکاندا.
یەکێک لە دیارترین وتارەکانی ئەم دواییە هی پڕۆفیسۆر دەیڤد کلیمسترا بوو لە زانکۆی یێڵ (و یەکێک لە دامەزرێنەرانی Paige AI)، کە ڕوونی کردەوە چۆن زیرەکیی دەستکرد تەنها لایەنی زانستیی پاتۆلۆژی ناگۆڕێت، بەڵکو ئاسۆیەکی نوێش دەکاتەوە لەسەر ئاستی ستراتیژی و بازرگانی.
زیرەکیی دەستکرد چۆن دەستنیشانکردن دەگۆڕێت؟
لە شێرپەنجەی پڕۆستاتدا: سیستەمەکانی پشتگیریکراو بە زیرەکیی دەستکرد ڕێژەی هەڵەیان بە ڕێژەی 70% کەمکردووەتەوە، و وردبینیی دەستنیشانکردنیان زیاد کردووە تەنانەت لەنێو پزیشکانی کەم ئەزموونیشدا.
لە شێرپەنجەی مەمکدا: ئێستا دەکرێت وەرەمە داگیرکەرەکان، زیادبوونی خانەکان (atypia)، و برینەکانی ناو بۆرییەکان بە وردبینییەکی زۆر بناسرێنەوە، لەگەڵ خێراکردنی ئەرکە سەختەکان وەک ژماردنی دابەشبوونە میتۆزییەکان و دۆزینەوەی گواستنەوە لە گرێ لیمفاوییەکاندا.
لێرەدا بە ڕوونی دەبینین کە ئامانج جێگرتنەوەی پاتۆلۆژیست نییە، بەڵکو بەهێزکردنی کارەکەیەتی لە ڕێگەی کەمکردنەوەی جیاوازییەکان، زیادکردنی خێرایی، و پێشکەشکردنی ئەنجامی یەکگرتووتر.
دیجیتاڵکردن دەروازەکەیە
سلایدە شووشەییەکان بە تەنها بەس نین. ڕێگای بەرەو زیرەکیی دەستکرد بە پاتۆلۆژیی دیجیتاڵی دەستپێدەکات: سکانکردنی سلایدەکان و گۆڕینیان بۆ وێنەی وردی بەرز کە دەکرێت ئەرشیف بکرێن، هاوبەش بکرێن، و شیکاریی ژمێریارییان بۆ بکرێت.
بەڵام ئاڵنگارییەکان هەر ماون:
تێچووی سکانەرە دیجیتاڵییەکان.
نەبوونی قەرەبووی دارایی (reimbursement).
لاوازیی یەکخستن لەنێوان سیستەمە جیاوازەکاندا.
بێ تێپەڕاندنی ئەم بەربەستانە، جێبەجێکردنی زیرەکیی دەستکرد بە شێوەیەکی بەرفراوان سنووردار دەبێت.
کاریگەریی کرداری لەناو تاقیگەدا
لێکۆڵینەوەکانی “کات و جووڵە” ئاماژە بەوە دەکەن کە پاتۆلۆژیستەکان یەک لەسەر سێی کاتی خۆیان بە پێداچوونەوەی سلایدەکان و یەک لەسەر سێی دیکەشیان بە نووسینی ڕاپۆرتەکانەوە بەسەر دەبەن. سیستەمەکانی زیرەکیی دەستکرد توانای کەمکردنەوەی کاتی نا-بەرهەمداریان هەیە، و ڕێگە بە پزیشک دەدەن کاتی زیاتریان هەبێت بۆ بڕیارە دەستنیشانکارییە ئاڵۆزەکان.
بۆ نموونە:
پێداچوونەوەی گرێ لیمفاوییەکان لە حاڵەتەکانی شێرپەنجەی مەمکدا بەهۆی AIـەوە کاتەکەی بۆ نیوە کەمبووەتەوە.
لە بایۆپسییەکانی پڕۆستاتدا، ڕێژەی حاڵەتە لەدەستچووەکان بە شێوەیەکی بەرچاو کەمبووەتەوە لەگەڵ باشتربوونی هاوسەنگی لەنێوان پزیشکانی گشتی و پسپۆڕدا.
هەلی نوێ بۆ کار
زیرەکیی دەستکرد تەنها چارەسەر بۆ دەستنیشانکردن پێشکەش ناکات، بەڵکو هەلی ئابووریش دەڕەخسێنێت:
دۆزینەوەی نیشانە بایۆلۆژییەکان (biomarkers) ڕاستەوخۆ لە سلایدەکانی H&E لە جیاتی تاقیکردنەوە گەردیلەییە گرانبەهاکان.
پۆلێنکردنی جۆرە دەگمەنەکانی وەرەم بۆ پشتگیریکردنی پزیشکیی کەسی.
بەشداریکردن لە تاقیکردنەوە کلینیکییەکان لە ڕێگەی هەڵبژاردنی نەخۆشی گونجاوەوە.
لەگەڵ دەرکەوتنی مۆدێلە بنەڕەتییەکان (Foundation Models)، پەرەپێدانی ئەم ئەپڵیکەیشنانە خێراتر و کەم تێچووتر دەبێت، و زۆرجار وەک نوێکردنەوەیەکی نەرمەکاڵا بەردەست دەبێت لە جیاتی وەبەرهێنانی گەورە.
بەڕێوەبەرایەتییەکانی پاتۆلۆژی دەبێت چی بکەن؟
وەبەرهێنان لە ژێرخانی دیجیتاڵی (سکانەرەکان + LISـی یەکخراو).
هەڵسەنگاندنی سیستەمەکانی AI لە ڕووی وردبینی، یەکخستن، و پابەندبوون بە ڕێساکانەوە.
بەدواداچوون بۆ سیاسەتەکانی قەرەبووکردنەوە و بیمە.
خستنەگەڕی ستاف لە سەرەتادا بۆ دروستکردنی متمانە و نەهێشتنی نیگەرانییەکان.
بیرکردنەوە لە هێڵەکانی خزمەتگوزاریی نوێ وەک ڕاوێژکاریی لە دوورەوە یان تاقیکردنەوە پێشکەوتووەکان.
پوختە
پرسیارەکە چیتر ئەوە نییە: “ئایا زیرەکیی دەستکرد دەچێتە بواری پاتۆلۆژییەوە؟” بەڵکو: “کێ یەکەم دەبێت بۆ سوودوەرگرتن لێی؟”
پاتۆلۆژیستەکان کە ئەم ئامرازانە بەکاردەهێنن، بە ئامێر جێگەیان ناگیرێتەوە، بەڵکو وردبینتر، خێراتر، و بەنرختر دەبن لە سیستەمێکی تەندروستیدا کە بەرەو داتا و زیرەکیی دەستکرد دەڕوات.
داهاتوو هێشتا پشت بە ئەزموونی مرۆڤ دەبەستێت، بەڵام سەرکەوتن هاوپەیمانی ئەوانە دەبێت کە دەزانن چۆن زیرەکیی دەستکرد وەک هاوبەشێکی ستراتیژی بەکاربهێنن نەک وەک ڕکابەرێک.
